Βγήκατε από το χειρουργείο και ο ορθοπεδικός σας είπε ότι έγινε «συρραφή» αντί για «αφαίρεση» του μηνίσκου.
Ακούγεται καλό νέο, και πράγματι είναι, αφού σημαίνει ότι διατηρήσατε ακέραιο τον μηνίσκο σας. Ταυτόχρονα όμως γεννιούνται δεκάδες ερωτήματα.
Πότε μπορώ να πατήσω κανονικά το πόδι μου; Θα λυγίσω ξανά το γόνατο χωρίς πρόβλημα και πότε; Πότε θα ξεκινήσω την φυσικοθεραπεία; Θα ξαναγυρίσω σύντομα στις δραστηριότητές μου, στο γήπεδο ή απλώς στη βόλτα μου;
Μετεγχειρητική Αποκατάσταση – Συρραφή Μηνίσκου
Η μετεγχειρητική αποκατάσταση μετά από συρραφή μηνίσκου έχει τους δικούς της κανόνες. Διαφορετικούς από κάθε άλλη επέμβαση στο γόνατο. Εδώ ο στόχος δεν είναι μόνο να ξαναδυναμώσετε αλλά να προστατέψετε έναν ιστό που χρειάζεται χρόνο για να επουλωθεί.
Η συρραφή μηνίσκου διαφέρει σημαντικά από τη μηνισκεκτομή, κατά την οποία αφαιρείται το κατεστραμμένο κομμάτι. Στη συρραφή, ο χειρουργός ράβει το σχισμένο τμήμα για να το διατηρήσει. Κάτι εξαιρετικά σημαντικό μακροπρόθεσμα για την υγεία του γόνατος, αφού ο μηνίσκος προστατεύει τον χόνδρο από τη φθορά.
Το κόστος αυτής της επιλογής είναι ότι η αποκατάσταση προχωρά πιο αργά και πιο προσεκτικά. Ο ιστός που ράφτηκε χρειάζεται προστασία από υπερβολικό φορτίο ή ανεξέλεγκτη κίνηση όσο επουλώνεται.
Γι’ αυτό η μετεγχειρητική αποκατάσταση μετά από συρραφή μηνίσκου ακολουθεί αυστηρά προγραμματισμένες φάσεις. Όχι μια γενική συνταγή που ταιριάζει σε όλους. Ο τύπος και η θέση της ρήξης παίζουν επίσης ρόλο στον προγραμματισμό.
Οι ακτινικές ρήξεις, για παράδειγμα, χρειάζονται συνήθως λίγο μεγαλύτερη προστασία και πιο αργή επιστροφή σε σχέση με τις κάθετες ή διαμήκεις ρήξεις. Γι’ αυτό το πρόγραμμα φυσικοθεραπείας πρέπει πάντα να είναι εξατομικευμένο σύμφωνα με τις οδηγίες του χειρουργού.
Η πρώτη φάση διαρκεί συνήθως τις πρώτες τρεις έως τέσσερις εβδομάδες. Ο στόχος εδώ είναι η προστασία της συρραφής, η μείωση του πόνου και του οιδήματος, και η διατήρηση της μυϊκής ενεργοποίησης χωρίς επικίνδυνη φόρτιση.
Συχνά υπάρχει περιορισμός στη γωνία κάμψης του γονάτου και στο πόσο βάρος μπορεί να ασκηθεί στο γόνατο. Ανάλογα πάντα με το είδος και τη θέση της ρήξης που αξιολόγησε ο χειρουργός. Συχνά αποφεύγεται η βαθιά κάμψη του γονάτου πέρα από ένα ασφαλές όριο (συνήθως 90°). Ο λόγος είναι να μην φορτιστεί υπερβολικά το σημείο της συρραφής όσο ακόμα επουλώνεται.
Κέντρο Φυσικοθεραπείας Ampeliotis Physiotherapy στον Άλιμο
Στο κέντρο μας χρησιμοποιούμε μια σειρά από φυσικά μέσα, όπως η διαμαγνητική αντλία της PERISO, οι ραδιοσυχνότητες της INDIBA κ.α., για τη διαχείριση του οιδήματος και την επιτάχυνση της επούλωσης. Παράλληλα ξεκινούν οι ασκήσεις μυικής ενεργοποίησης και ήπιες ισομετρικές ασκήσεις για τον τετρακέφαλο, ώστε ο μυς να μην αποδυναμωθεί όσο η άρθρωση προστατεύεται.
Σε αυτό το στάδιο, και για όσο διάστημα ακόμα αδυνατούμε να φορτίσουμε πλήρως το γόνατο, εφαρμόζεται η τεχνική ενδυνάμωσης με BFR της MAD-UP. Επιτρέπει αποτελεσματική διατήρηση μυϊκής μάζας με πολύ μικρότερο φορτίο στην άρθρωση.
Από την τέταρτη έως την όγδοη εβδομάδα περίπου, το βάρος αυξάνεται σταδιακά προς την πλήρη φόρτιση και το εύρος κίνησης επεκτείνεται. Ξεκινούν επίσης ασκήσεις κλειστής αλυσίδας χαμηλού κινδύνου και εργασία στον έλεγχο κορμού με Clinical Pilates. Είναι το στάδιο που με προοδευτικό και συστηματικό τρόπο θα επανακτήσουμε την μυϊκή δύναμη των μυών του χειρουργημένου μέλους.
Από τον δεύτερο έως τον τρίτο μήνα, το γόνατο έχει συνήθως πλήρες εύρος κίνησης και πλήρη φόρτιση. Η έμφαση μετατοπίζεται στη δύναμη, την ισορροπία και την ιδιοδεκτικότητα.
Εδώ χρησιμοποιούμε την αξιολόγηση με τα δυναμόμετρα και τα δυναμοδάπεδα της KINVENT. Παρακολουθούμε αντικειμενικά τη συμμετρία δύναμης ανάμεσα στα δύο μέλη. Ταυτόχρονα με συστήματα όπως τα Blazepods επιδειώκουμε στην αποκατάσταση των αντανακλαστικών και της ταχύτητας αντίδρασης.
Πρόοδος και Οδηγός Επιστροφής
Η επιστροφή σε τρέξιμο συνήθως επιτρέπεται γύρω στον τρίτο μήνα. Εφόσον φυσικά πληρούνται συγκεκριμένα κριτήρια δύναμης και λειτουργικότητας. Η πλήρης επιστροφή σε αθλητισμό με στροφές και αλλαγές κατεύθυνσης τοποθετείται συνήθως από τον τέταρτο μήνα και μετά, με τις ρήξεις σε πιο ευαίσθητες θέσεις να χρειάζονται συχνά λίγο περισσότερο χρόνο.
Ένα σημείο που αξίζει να τονιστεί είναι ότι η πρόοδος δεν πρέπει να καθορίζεται μόνο από το ημερολόγιο. Αλλά κυρίως από συγκεκριμένα κριτήρια. Το πόσο καλά κινείται το γόνατο, πόση δύναμη έχει ανακτήσει και πόσο σταθερό αισθάνεται ο ασθενής είναι πιο αξιόπιστοι δείκτες από το «πόσες εβδομάδες πέρασαν».
Γι’ αυτό, πριν προχωρήσουμε σε κάθε επόμενη φάση της μετεγχειρητικής αποκατάστασης μετά από συρραφή μηνίσκου, επαναλαμβάνουμε την αντικειμενική αξιολόγηση. Η απόφαση βασίζεται σε δεδομένα και όχι μόνο σε αίσθημα ή σε γενικό χρονοδιάγραμμα.
Συχνές ερωτήσεις – Μετεγχειρητική Αποκατάσταση – Συρραφή Μηνίσκου
Πόσο καιρό θα φοράω νάρθηκα μετά τη συρραφή μηνίσκου;
Συνήθως δύο έως έξι εβδομάδες. Ανάλογα με το είδος της ρήξης και τις οδηγίες του χειρουργού σας, με σταδιακή απεξάρτηση καθώς αυξάνεται η φόρτιση.
Πότε μπορώ να περπατήσω κανονικά χωρίς βοηθήματα;
Οι περισσότεροι ασθενείς φτάνουν σε πλήρη φόρτιση και φυσιολογικό βάδισμα γύρω στην έκτη έως έβδομη εβδομάδα, πάντα υπό την καθοδήγηση του φυσικοθεραπευτή τους.
Πόσες συνεδρίες φυσικοθεραπείας χρειάζονται συνολικά;
Ένα πλήρες πρόγραμμα μετεγχειρητικής αποκατάστασης μετά από συρραφή μηνίσκου διαρκεί συνήθως τρεις έως έξι μήνες, με συχνότητα δύο συνεδριών την εβδομάδα στην αρχή, που μειώνεται προοδευτικά.
Πότε θα δω τα πρώτα αποτελέσματα;
Η μείωση του πόνου και του οιδήματος γίνεται αισθητή μέσα στις πρώτες δύο εβδομάδες, ενώ η πραγματική λειτουργική βελτίωση, όπως η ελεύθερη κίνηση και η δύναμη, χτίζεται σταδιακά τους επόμενους μήνες.
Η αποκατάσταση μετά από συρραφή μηνίσκου απαιτεί υπομονή, αλλά ανταμείβει με ένα γόνατο που διατηρεί τον φυσικό του μηνίσκο και τη μακροπρόθεσμη προστασία που αυτός προσφέρει.
Στο Κέντρο Φυσικοθεραπείας Αμπελιώτης στον Άλιμο σχεδιάζουμε το πρόγραμμά σας σε στενή συνεργασία με τον χειρουργό σας, με αντικειμενική αξιολόγηση σε κάθε στάδιο. Επικοινωνήστε μαζί μας για να ξεκινήσουμε τον σχεδιασμό της δικής σας αποκατάστασης.
Πηγή: Physical Therapy in Sport, 2020 (μέσω PubMed, DOI: 10.1016/j.ptsp.2020.06.011)
Μετεγχειρητική Αποκατάσταση – Συρραφή Μηνίσκου. Γράφει ο Παναγιώτης Αμπελιώτης, Φυσικοθεραπευτής MSc, OMT, Επικεφαλής του Τμήματος Φυσικοθεραπείας ΠΑΕ Ατρόμητος Αθηνών, ιδιοκτήτης του Κέντρου Φυσικοθεραπείας Ampeliotis Physiotherapy στον Άλιμο
